الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

301

دقائق العلاج ( فارسي )

باب پنجم امراض دهان فصل بوى بد دهان بوى بد دهان يا از فاسد شدن لثه است و يا دندان كه قابل ديدن هستند يا به علت عفونتى در مغز است كه علامتش اين است كه در وقت ايستادن و يا نشستن بيشتر مىشود و نيز حس بويائى كم مىگردد و آب بينى نيز از وضع طبيعى خارج است و يا اينكه بلغم عفونت دارى در معده است و علامتش اين است كه اگر چيزى بخورند بوى دهن كم مىشود ، يا اين است كه كيموس ناجورى در بدن است با اين توضيح كه رطوبتهاى زائد و لزجى در بدن است كه هر گاه حرارت ضعيفى در آن عمل كند تبخير مىشود ، اگر در اين هنگام طبيعت درست كار كند و كار دفاع خوب باشد و چيزى از آن جلوگيرى نكند آن رطوبتها به صورت عرق و چرك و مو بيرون مىروند ولى اگر راهها بسته و نيروى حرارتى ضعيف باشد رطوبتهائى كه حاصل از نمكها هستند به علت ماندن در بدن عفونت يافته به طرف پا مىروند ، اگر حرارت قوى باشد رطوبتهاى متعفن روغنى از زير بغل بيرون مىروند ، اگر حرارت قويتر باشد از راه دهن خارج مىشوند و اگر باز حرارت بيشتر بوده و رطوبتها روحانيتى داشته باشد به طرف سر رفته و از پشت گوشها بيرون مىروند . درمان اين بيمارى پرهيز از هر چيز غليظ و بدبو و چيزهائى است كه زود عفونت مىيابند مثل شير ، براى درمان حمام گرفتن تنظيف و استعمال نوره بسيار مفيد است . و نيز از به كار بردن پارچه‌هائى كه ديگران آن را استعمال كرده‌اند مثل لنگ حمام بايد پرهيز كرد . اگر علت فساد دندان يا لثه باشد درمانش خواهد آمد و مضمضه كردن فاروق الليّن كه